Okuma, harflerin, sembollerin vb. anlamını, özellikle görme veya dokunma yoluyla öğrenme işlemidir. Eğitimciler ve araştırmacılar için okuma, kelime tanıma, yazım (imla), alfabetik, kelime bilgisi, dil bilgisi, anlama, akıcılık ve motivasyon gibi alanları içeren çok yönlü bir süreçtir.
Zevk için okumak, ergenlik döneminde kelime dağarcığı ve matematikte bilişsel ilerlemenin artmasıyla ilişkilendirilmiştir. Yaşam boyu sürekli okuma ise yüksek düzeyde akademik başarı ile ilişkilendirilmiştir. Araştırmalar, okumanın stres yönetimini, hafızayı, odaklanmayı, yazma becerilerini ve hayal gücünü geliştirebileceğini gösteren kazanımların elde edileceğini göstermiştir. Okumanın bilişsel faydaları orta yaş ve son yıllarda da devam eder. Araştırmalar, kitap okumanın ve yazmanın, yaşlılarda bilişsel gerilemeyi yavaşlatabilecek beyin uyarıcı aktiviteler arasında olduğunu göstermektedir.
Çocuklar konuşmayı diğer insanların konuşmalarını dinleyerek zaman içerisinde öğrenirler. Bununla birlikte, okuma doğal bir süreç değildir ve birçok çocuğun sistematik rehberlik ya da geri bildirim içeren bir süreçle okumayı öğrenmesi gerekir. Yani, çocuklara okumak ile çocuklara okumayı öğretmek aynı şey değildir. Aynı zamanda, çocuklara okumak da önemlidir, çünkü okuma etkinliği onları sosyalleştirir; meşgul eder, konuşma dili bilgilerini genişletir ve yeni kelimeler, gramer yapıları duyarak dilsel yeteneklerini zenginleştirir. Çocuklarla paylaşılan okumanın, çocukların dikkatini geliştirmeye yardımcı olduğuna dair bazı kanıtlar mevcuttur.
Aileden edinilen okuma alışkanlığı, az önce de bahsedildiği gibi kaliteli ve etkili vakit geçirmek için önem teşkil eder. Zira anıların yerleşik olarak hafızada en çok yer aldığı bu dönemlerde (aynı bebeklerin taklit yeteneğine benzer bir şekilde) ebeveynler örnek olurlar. Böylece çocukların karakterlerinin ve anılarının oluşmasında çok büyük önem taşırlar. Mümkünse bu etkinliğe birlikte zaman ayırmak, bu konuda etkili bir yol izleyecek ve belki de kişinin hayatı boyunca edineceği bir alışkanlığın temelini oluşturmada yardımcı olacaktır.
Kitap okuma alışkanlığı kazanmak, ailenin yardımıyla başlayıp kişinin kendisiyle devam edeceği bir süreç olacaktır. Evde yer alan bir kitaplık, kitap okuma seansları, kütüphane ziyaretleri, yemek sırasında kitaplardan alıntılar yapmak, edebi eserlerin film uyarlamalarını izlemek, ortak bir kitap seçip okumak ve üzerinde konuşmak/tartışmak gibi sosyal faaliyetler gelişime ve alışkanlık kazanmaya yarar sağlayan önemli etkenlerdendir.
